الميرزا عبد الله أفندي الأصبهاني ( مترجم : ساعدي )

21

رياض العلماء و حياض الفضلاء ( فارسي )

آنجا به دانش او آگاه شدند و به قاعدهء خود وى را افندى خطاب كردند و به اين لقب معروف شده بود و با من الفت تمام داشت . زهر الرياض مىنويسد ميرزا عبد اللّه در پيشگاه پادشاه عثمانى از جلالت قدر و رفعت منزلت برخوردار بود ، آن‌چنان كه در شهر اسلامبول كرسى ويژه‌اى براى او مقرر داشته بود كه وى در مواقع ملاقات با آن پادشاه بر آن كرسى قرار مىگرفت و ازآنجاكه در حضور سلطان از كمال تعظيم و تكريم برخوردار بود سلطان عثمانى او را افندى خطاب مىكرد و در نتيجه لقب مشهور او شد و موقعيت او از نظر سلطان عثمانى بدانجا رسيد كه پس از بازگشت از مكه مكرمه براثر تنافرى كه ميان او و شريف مكه اتفاق افتاد توانست وى را از منصب و مقامش عزل و بنا به پيشنهادى كه به سلطان كرد ديگرى را به جاى او نصب كند . كلمات اعلام : ازآن‌پس كه ستاره علم و دانش و اطلاعات عميق و وسيع ميرزا عبد اللّه در آسمان بينش و كمال درخشندگى پيدا كرد دانشوران و اعلام پس از او كه متكفل احوال و آثار بزرگان مىشدند به چشم عظمت و بزرگى به وى مىنگريستند و او را به علم و دانش و بينش و خبرويت و بصارت و بىنظيرى و استادى مىستودند و او را امامى همام و متبحّرى عالىمقام و نقادى عظيم ياد مىكردند و نام و نشان و آثار علمى و فنى او را در كتاب‌هاى تراجم و برخى از اجازات و تذكره‌هاى خويش ايراد مىكردند از آن جمله علامه خوانسارى در روضات الجنات و علامه نورى در فيض القدسى و علامه عاملى در اعيان الشيعة و علامه تهرانى در الذريعة و علامه شوشترى در اجازه كبيره و دانشمند جليل خيابانى در ريحانة الادب و سراينده به نام در تذكره حزين و فاضل معاصر جزائرى در نابغه فقه و حديث و نويسنده فاضل در دانشمندان آذربايجان و فاضل قمقام كشميرى در نجوم السماء و محدث قمى در فوائد الرضويه و الكنى و الالقاب و فاضل برومند آقاى مهدوى دام عزّه در زندگىنامه مجلسى و تذكرة القبور